Biri var idi
Nağıl yarat
← Video nağıllar

Adını axtaran ulduz

Dağ kəndində Dərya göydən enən balaca bir ulduz tapır. Ulduz səhərə qədər öz dünya adını tapmalıdır, yoxsa işığı sönəcək.

Azərbaycanca nağıl · 12:16 · 3–9 yaş · YouTube: «Biri var idi»

YouTube-da izləyin

Nağılın fikri

Dünya adı yaxşılıqla qazanılır: kiminsə yolunu işıqlandıranda, ona kömək edəndə o, bizi həmin yaxşılıqla xatırlayır. Müəllif: Mənsurə.

Nağılın mətni

Biri var idi, biri yox idi, dağların arasında balaca bir kənd var idi. Bu kənddə gecələr işıqlar tez sönər, ulduzlar isə elə parlaq görünərdi ki, adama elə gələrdi, əlini uzatsa, birini dərib ovcunda saxlaya bilər.

Kəndin ən axırıncı evində Dərya adlı bir qız nənəsi ilə yaşayırdı. Evlərinin göy rəngli qapısı, əyri bacası, pəncərəsinin qabağında isə yaşlı bir tut ağacı vardı.

Dərya hər axşam həmin ağacın altına oturub ulduzlara baxardı.

Bir gün nənəsindən soruşdu:

Dərya: Nənə, ulduzların hamısının adı var?

Nənəsi əlindəki corabı yamaya-yamaya dedi:

Nənə: Göydəki adları var. Amma dünya adlarını özləri qazanmalıdırlar.

Dərya: Dünya adı nədir?

Nənə: Yer üzündə kiminsə səni hansı yaxşılığınla xatırlamasıdır.

Dərya bir az düşündü.

Dərya: Bəs ulduz yaxşılığı necə edir? Axı əlləri yoxdur.

Nənəsi gülümsədi:

Nənə: Onu özlərindən soruşarsan.

Həmin gecə Dərya uzun müddət yata bilmədi. Pəncərədən göyə baxır, hansı ulduzun hansı adı daşıdığını düşünürdü.

Elə bu vaxt tut ağacının budaqları arasında balaca bir işıq titrədi. Əvvəlcə elə bildi ki, atəşböcəyidir. Amma işıq asqırdı.

Ulduz: Hapçı!

Dərya yerindən dik qalxdı. Atəşböcəklərinin asqırmadığına əmin idi.

Pəncərəni açanda gördü ki, budağın üstündə balaca bir ulduz oturub. Beş guşəsindən biri yarpağa ilişib, o biri guşələri isə əsə-əsə işıldayır.

Dərya: Sən doğrudan ulduzsan?

Ulduz: Deyəsən. Bir az əvvəl buna daha çox əmin idim.

Dərya onu ehtiyatla budaqdan götürdü. Ulduz isti deyildi. O qədər ilıq idi ki, Dərya onun istiliyini hiss edə bilmədi.

Dərya: Niyə göydə deyilsən?

Ulduz: Dünya adımı axtarmağa düşmüşəm.

Dərya: Bəs göydəki adın nədir?

Ulduz nazik bir cingilti çıxardı. Səs qaşığın stəkana toxunmasına bənzəyirdi.

Dərya: Mən bunu deyə bilmərəm.

Ulduz: Elə ona görə dünya adı lazımdır.

Ulduz ah çəkdi. İşığı bir anlıq zəiflədi.

Ulduz: Səhərə qədər adımı tapmasam, işığım sönəcək. Onda adi bir daş olacağam.

Dərya əvvəlcə kədərləndi. Sonra ulduza kömək etməli olduğunu düşündü. Tez nənəsinin yanına qaçdı. Ulduza kömək etməsi üçün icazə aldı.

Nənə: Hə, balam, bax, o vaxt gəldi. Ulduzun dünya adının nə olduğuna və necə tapıldığına özün şahid olacaqsan. Amma yolda çox diqqətli ol.

Dərya dərhal başmaqlarını geyindi, yun jaketini çiyinlərinə atdı. Ulduzu nənəsinin toxuduğu balaca əlcəyin içinə qoyub yola çıxdı.

Dərya: Gedək. Bizim kənddə ad çoxdur. Sənə də birini taparıq.

Əvvəlcə kəndin ortasındakı meydana getdilər. Meydanın kənarında bənövşəyi pərdələri olan böyük bir ev vardı. Evin qapısı üstündəki fənər sönmüşdü.

Dərya: Bax! Sən burada işıldayarsan, hamı səni görər. Adın da Parlaq olar.

Ulduz qapının üstünə qondu, var gücü ilə işıq saçdı.

Lakin evdə hamı yatmışdı. Pərdələr çəkilmişdi, pəncərələr bağlı idi. Küçədən keçən də yox idi.

Bir az gözlədilər. Sonra ulduz aşağı endi.

Ulduz: Parlaq pis ad deyil. Amma mənə elə gəlir ki, hələ mənim adım deyil.

Yollarına davam etdilər.

Çörəkçinin evinin yanında təzə çörək qoxusu gəlirdi. Çörəkçi səhər üçün xəmir yoğurur, arada alnının tərini silirdi.

Dərya pəncərəni döydü.

Dərya: Əmi, bu ulduza ad lazımdır. Sən ad qoya bilərsən?

Çörəkçi unlu əllərini önlüyünə sildi, yaxınlaşıb ulduza baxdı.

Çörəkçi: Qızılı olsun. Bax, təzə bişmiş çörək kimidir.

Ulduz sevincək fırlandı. Amma fırlandıqca işığından bir qırıntı qopub havada itdi.

Ulduz: Olmadı.

Çörəkçi onları içəri çağırdı.

Çörəkçi: Heç olmasa, bir az isinin.

Dərya başını buladı.

Dərya: Vaxtımız azdır.

Çörəkçi isti çörəkdən bir parça kəsib dəsmala bükdü.

Çörəkçi: Onda bunu götürün. Ad axtarmaq da adamı acdırar.

Dərya təşəkkür edib çörəyi cibinə qoydu.

Kəndin o biri başına çatanda buludlar ayın qabağını örtdü. Ulduz əlcəyin içində əvvəlkindən xeyli zəif işıldayırdı.

Dərya ona tərəf əyildi:

Dərya: Bəlkə adın İnci olsun? Ya Gümüş? Ya da…

Sözünü bitirməmiş haradansa cırıltı eşitdi.

Yol kənarındakı tikanlı kolda balaca bir quş çırpınırdı. Ayağına dolaşmış sap budağa ilişmişdi. Quş dartındıqca sap daha bərk sıxılırdı.

Dərya diz çökdü.

Dərya: İşığı bir az bura sala bilərsən?

Ulduz əlcəkdən çıxıb onun barmaqlarının üstünə qondu.

İşıq sapın düyününü göstərdi. Dərya tikanlara toxunmamaq üçün əlini yavaş-yavaş uzatdı, düyünü açdı. Quş azad olan kimi yaxınlıqdakı çəpərə uçdu. Orada dayanıb lələklərini qabartdı, sonra qaranlığa qarışdı.

Ulduz arxasınca baxdı.

Ulduz: Biz ad axtarırdıq axı.

Dərya: Bilirəm. Amma o, səhərə qədər orada qala bilməzdi.

Yenidən yola düşdülər. Bir qədər sonra ulduz soruşdu:

Ulduz: O quş mənim adımı bilməyəcək, elə deyil?

Dərya: Yəqin ki, yox.

Ulduz: Onda bu iş sayılmır?

Dərya cavab tapa bilmədi. Əlcəyi ovcunda bir az da ehtiyatla tutdu.

Kəndin kənarındakı dəyirmana yaxınlaşanda qarşılarına köhnə su arxı çıxdı. Arxın üstündəki taxta körpüdən keçmək lazım idi.

Dərya ayağını ilk taxtaya qoymuşdu ki, ulduz qəfil əlcəkdən çıxdı.

Ulduz: Dayan!

O, körpünün altına endi. Solğun işığında göründü ki, ortadakı taxtalardan biri çatlayıb, bir ucu havada qalıb. Dərya bunu qaranlıqda görməmişdi.

Elə həmin vaxt qarşı tərəfdən bir qadın gəldi. Qucağında yuxulu uşaq, əlində kiçik bağlama vardı.

Dərya: Keçməyin! Körpü sınıb!

Qadın ayaq saxladı.

Ulduz çatlamış taxtanın üstündə dayandı. İşığı elə zəif idi ki, sanki bir damla süd qaranlığa tökülmüşdü. Amma təhlükəni görmək üçün kifayət edirdi.

Dərya yolun kənarından uzun budaqlar tapdı. Qadınla birlikdə onları körpünün girişinə düzdülər ki, başqaları da bilmədən keçməsin.

Sonra arxın dar yerinə tərəf getdilər. Orada suyun içində iri, yastı daşlar vardı. Qadın daşların üstündən keçərkən ulduz qabaqda uçub yolu göstərdi.

O biri sahilə çatanda uşaq gözlərini açdı.

Uşaq: Ana, balaca çıraq da bizimlə gəlir?

Qadın uşağın saçını tumarladı.

Qadın: Hə, bizi ötürür.

Ulduz bir anlıq daha parlaq yandı. Sonra asta-asta Dəryanın ovcuna endi. İndi işığı demək olar ki, görünmürdü.

Şərq tərəfdə göyün rəngi açılmağa başlamışdı.

Dərya çəmənliyin ortasında oturdu. Ayaqları yorulmuş, jaketinin ətəyi şehdən islanmışdı. Ulduzu ovcuna alıb üzünə yaxınlaşdırdı.

Dərya: Bir az da gözlə. Hələ başqa evlər var. Bəlkə dəyirmançı…

Ulduz: Çox yoruldum.

Dərya cibindən çörəyi çıxardı. Ortadan bölmək istəyirdi ki, dayandı.

Dərya: Sən çörək yeyirsən?

Ulduz: Bilmirəm. Heç sınamamışam.

Dərya ən yumşaq yerindən balaca bir qırıntı qopardı. Ulduz onu guşələrinin arasında saxladı. Qırıntı özündən böyük görünürdü.

Bir müddət dinmədən oturdular. Sonra ulduz dedi:

Ulduz: Mən elə bilirdim, dünyaya enəndə hamı göyə baxan kimi mənə də baxacaq. Kimsə gözəl bir ad deyəcək, mən də geri qayıdacağam.

Dərya qalan çörək parçasını dəsmala bükdü.

Dərya: Mən də elə bilirdim.

Ulduzun işığı bir dəfə titrədi. Dərya ovcunu yummağa qorxdu. Elə bilirdi, barmaqlarını qapasa, qalan işıq da sönəcək.

Bu vaxt arxın o tayından uşaq səsi gəldi:

Uşaq: Ana, Yolçıraq harada qaldı?

Dərya başını qaldırdı. Qadın uzaqdan əl etdi.

Qadın: Sizi gözləyirik. Gəlin, bizim evə qədər birlikdə gedək.

Ovcundakı ulduz tərpəndi.

Ulduz: Eşitdin?

Dərya: Eşitdim.

Ulduz: O məni çağırdı?

Dərya gülümsədi.

Dərya: Deyəsən, hə, Yolçıraq.

Ulduzun ortasında balaca bir işıq nöqtəsi yarandı. Nöqtə böyüdü, guşələrinə yayıldı. Dəryanın əlləri, jaketinin qolları, ətrafdakı şeh damcıları işıldadı.

Otların üzərində sanki yüzlərlə xırda pəncərə açılmışdı.

Yolçıraq havaya qalxdı. Sevincindən nə deyəcəyini bilmirdi.

Elə bu zaman göydən nazik, gümüşü bir yol uzandı. Yolun o biri başında saysız-hesabsız ulduz titrəşirdi.

Balaca ulduz əvvəl göyə, sonra Dəryaya baxdı. Artıq səmaya, öz evinə qayıtmaq vaxtı idi.

Dərya: İndi getməlisən?

Ulduz: Hə. Amma evinizin yolunu bilirəm.

O, bir dəfə tut ağacının üstündə dövrə vurdu, sonra işıqlı yolla yuxarı qalxdı.

Dərya evə çatanda nənəsi sobanı yandırırdı.

Qız jaketini çıxardı, başmaqlarını qapının yanına qoydu. Sonra cibindəki dəsmalı açıb çörəyin qalanını süfrəyə düzdü.

Nənəsi onun palçıqlı dizlərinə baxdı.

Nənə: Tapdınız?

Dərya başını tərpətdi.

Dərya: Yolçıraq.

Nənəsi iki stəkan çay süzdü.

Nənə: Gözəl addır.

Dərya pəncərəyə yaxınlaşdı. Səhər açılmışdı, göydə ulduz görünmürdü. Amma tut ağacının budağında bir çörək qırıntısı qalmışdı.

Axşam Dərya yenə ağacın altında oturdu. Göydə saysız-hesabsız işıq vardı. Hansının Yolçıraq olduğunu əvvəlcə seçə bilmədi.

Sonra kəndin o biri başında bir qapı açıldı. Qucağında uşaq olan qadın çölə çıxdı, uşaq göyə əl yellədi.

Elə həmin an dağın üstündəki balaca bir ulduz göz vurdu.

Dərya da əlini qaldırdı. Bu dəfə hansının Yolçıraq olduğunu bilirdi.

Digər nağıllar: bütün video nağıllar · interaktiv nağıllar

yalnız bir uşaq üçün
04fərdi nağıl

Övladınız öz nağılının qəhrəmanı olsun

Adı, şəkli və sevdiyi şeylərlə yazılmış interaktiv 3D nağıl. Hər nağıl yalnız bir uşaq üçün hazırlanır.

  • Yalnız onun üçün yazılmış nağıl
  • Uşağa bənzəyən 3D personaj
  • Nağılı əvvəlcə siz oxuyub təsdiqləyirsiniz
  • Daimi şəxsi link, istənilən cihazda