Biri var idi
Nağıl yarat
← Video nağıllar

Sehrli iynə

Payızın son günü Leyla gümüş iynə ilə üç tikmə tikir və hər tikmə yeni bir dünya açır.

Azərbaycanca nağıl · 16:38 · 3–8 yaş · YouTube: «Biri var idi»

YouTube-da izləyin

Nağılın fikri

Səbirlə, öz əlinlə edilən iş xatirəni yaşadır. Tələsəndə ilmə dolaşır, yavaş gedəndə hər şey yerini tapır.

Nağılın mətni

Biri var idi, biri yox idi… Meşənin kənarında, balaca bir evdə Leyla adlı bir qız yaşayırdı.

Payızın son günü idi. Ağaclar son yarpaqlarını yerə səpirdi: qırmızı, sarı, narıncı… Külək onları fırladıb Leylanın ayaqlarının altına gətirirdi.

Leyla ən gözəl yarpaqları bir-bir yığırdı. Birini papağına taxdı, birini cibinə qoydu.

Leyla: Bu sarı yarpaq günəşə oxşayır! Bu qırmızı isə alma kimidir!

Yolda Kirpi baba ilə rastlaşdı. Kirpi baba kürəyində bir qucaq yarpaq daşıyırdı.

Leyla: Kirpi baba, bu qədər yarpağı hara aparırsan?

Kirpi baba gülümsədi, amma heç nə demədi. Yalnız yarpaqları yuvasına apardı və onlardan özünə yumşaq bir yorğan düzəltdi.

Bir az o yanda Ayı Bobo yuvasının ağzında oturmuşdu. Gözləri yumulurdu.

Bobo: Ahhh… Leyla, qış gəlir. Mən də yatmağa hazırlaşıram. Yazda görüşərik.

Leyla: Şirin yuxular, Ayı baba.

Leyla evə qayıdanda göyə baxdı. Buludlar ağarmışdı, hava soyumuşdu.

Leyla: Sabah qar yağacaq… Bəs bu rənglər hara gedəcək? Mən payızı unutmaq istəmirəm.

O axşam Leyla fənərini götürüb köhnə palıda getdi. Orada Bayquş nənə yaşayırdı.

Bayquş nənə: Hu-hu… Gəl, balam. Niyə belə qəmlisən?

Leyla: Payız gedir, nənə. Sabah hər yer ağappaq olacaq. Rəngləri unudacağam.

Bayquş nənə: Unutmayacaqsan. Onda sənə bir sirr verim.

Bayquş nənə qanadının altından balaca taxta qutu çıxardı. Qutunun içində gümüş bir iynə parıldayırdı.

Bayquş nənə: Bu, sehrli iynədir. Onunla tikdiyin hər şeydə bir xatirə yaşayır.

Bayquş nənə: Amma iynənin üç qaydası var. Birinci qayda: tələsmə. İlmə-ilmə tik.

Bayquş nənə: İkinci qayda: hər ilmədə xoş bir şey düşün.

Bayquş nənə: Üçüncü qayda: son ilməni atanda gözlərini yum.

Leyla: Gözlərimi yumanda nə olacaq, nənə?

Bayquş nənə: Onu özün görəcəksən, balam. Hu-hu…

O gecə yağış yağırdı. Damcılar pəncərəni tıp-tıp döyürdü.

Leyla zeytun yaşılı bir parça götürdü və qırmızı sapla bir göbələk tikməyə başladı. Bir ilmə… iki ilmə… üç ilmə…

Hər ilmədə xoş bir şey düşündü: yağışdan sonra gölməçələrdə tullanmağı, nəm torpağın qoxusunu, isti çayı.

Son ilməni atdı və gözlərini yumdu… Göbələk parladı. Leyla gözlərini açanda yağışdan sonrakı meşədə idi.

Leyla: Torpaq necə gözəl qoxuyur! Yarpaqların üstündə damcılar muncuq kimi parıldayır…

Qarşısında böyük, qırmızı papaqlı bir göbələk dayanmışdı. Onun altında isə balaca bir göbələk titrəyirdi.

Leyla: Balaca göbələk, niyə titrəyirsən?

Balaca göbələk heç nə demədi, sadəcə papağını yağışdan gizlətdi. Bu vaxt yarpağın üstündən kimsə yavaş-yavaş gəlirdi. Bu, İlbiz nənə idi.

İlbiz nənə: Salam, qızım… O, yağışdan qorxur. Hələ bilmir ki, yağış onun dostudur.

Leyla: Yağış dostdur?

İlbiz nənə: Əlbəttə. Yağış torpağı sulayır, göbələklər də ondan sonra böyüyür. Mən yavaş gedirəm, ona görə hər şeyi görürəm. Yağışdan sonra meşə hamısından canlı olur.

Leyla: İlbiz nənə, mən də sənin kimi yavaş getsəm, nəyi görərəm?

İlbiz nənə: Gəl, birlikdə gedək, qızım.

Onlar yavaş-yavaş yarpaqların arasından keçdilər. İlbiz nənə ona iki budaq arasında bir hörümçək toru göstərdi. Torun hər ilməsində bir damcı vardı, sanki kimsə ona muncuq tikmişdi.

Leyla: Hörümçək də tikir… lap mənim kimi, ilmə-ilmə.

Sonra Leyla balaca göbələyin yanında oturdu və onunla birlikdə yağışı dinlədi. Tıp… tıp… tıp…

Bir azdan balaca göbələk papağını qaldırdı. Bir damcı onun papağına düşdü və o, bir barmaq qədər böyüdü.

Leyla: Gördün? Yağış səni böyüdür!

İlbiz nənə: Bu xatirəni saxla, qızım. Nəm torpağın qoxusunu, damcıların mahnısını…

Leyla dərin nəfəs aldı və bu qoxunu yadında saxladı. Sonra gözlərini yumdu… və yenidən öz otağında idi. Parçanın üstündəki göbələk yumşaq-yumşaq işıldayırdı.

Ertəsi gecə Leyla kərpic rəngli bir parça götürdü. Bu dəfə qızılı sapla sünbüllər tikdi. Aralarında da balaca, çəhrayı çiçəklər.

Son ilməni atdı və gözlərini yumdu… Gözlərini açanda qızılı bir bağçada idi.

Sünbüllər onun boyu qədər idi. Külək onların arasında gəzir və yavaşca nəsə pıçıldayırdı.

Leyla: Bu bağça nə qədər gözəldir… Bəs niyə, burada heç kim yoxdur?

Bağçanın ortasında köhnə bir müqəvva dayanmışdı. Saman papağı yana əyilmişdi.

Müqəvva baba: Çoxdandır burada qonaq olmayıb, balam. Bir vaxtlar uşaqlar bu bağçada qaçardılar. Sonra böyüdülər, getdilər… və bağçanı unutdular.

Leyla: Sən onları gözləyirsən?

Müqəvva baba: Gözləyirəm. Külək hər payız onların gülüşünü mənə gətirir. Mən də hamısını yadımda saxlayıram.

Leyla bu bağçanı hamıya göstərmək istədi. Elə istədi ki, tələsik tikməyə başladı.

Leyla: Tez, tez! Hamısını bir gecədə tikmək istəyirəm!

Leyla tələsdi… və bir ilmə əyri düşdü. Birdən bağçanı duman bürüdü. Sünbüllər görünməz oldu, Müqəvva baba da dumanın içində itdi.

Leyla: Müqəvva baba? Hardasan?

Leyla durdu. Bayquş nənənin sözlərini xatırladı.

Leyla: Birinci qayda: tələsmə… İlmə-ilmə.

Leyla əyri ilməni yavaşca sökdü. Dərin nəfəs aldı. Və yenidən tikdi: bir ilmə… bir ilmə də…

Duman yavaş-yavaş çəkildi. Sünbüllər yenə qızılı rəngə boyandı. Müqəvva baba da öz yerində gülümsəyirdi.

Müqəvva baba: Gördün? Tələsəndə hər şey dolaşır. Yavaş gedəndə isə hər şey öz yerini tapır.

Müqəvva baba: İndi gəl, bir az qaç, balam. Bu bağça uşaq gülüşü üçün darıxıb.

Leyla sünbüllərin arasında qaçdı, fırlandı, güldü. Külək onun gülüşünü götürüb bütün bağçaya yaydı. Sünbüllər də başlarını yelləyib sanki onunla birlikdə güldülər.

Leyla: Mən bu bağçanı unutmayacağam, Müqəvva baba. Söz verirəm.

Külək Leylanın papağını yavaşca qaldırdı, sanki «sağ ol» dedi. Leyla gözlərini yumdu… və yenidən öz otağında idi.

Üçüncü gecə Leyla bej rəngli bir parça götürdü. Bu dəfə qırmızı sapla bir sincab tikdi. Əlində də balaca bir palıd qozu.

Son ilməni atdı, gözlərini yumdu… və birdən nəsə onun burnunu qıdıqladı.

Fındıq: Hop! Salam, Leyla! Mən Fındığam! Sən məni tikdin? Lap gözəl tikmisən, quyruğum da yerindədir!

Leyla: Salam, Fındıq! Sən danışırsan?

Fındıq: Danışıram, qaçıram, tullanıram! Amma indi vaxt azdır. Qış gəlir, qoz yığmalıyam. Kömək edərsən?

Onlar birlikdə meşəyə qaçdılar. Fındıq budaqdan-budağa tullanır, Leyla isə yerə düşən qozları yığırdı.

Fındıq: Bunu ağacın altına gizlədirəm! Bunu da kolun dibinə! Mən hamısını yadımda saxlayıram!

Amma Fındıq elə tələsirdi ki, qozlar onun pəncələrindən sürüşüb düşürdü.

Leyla: Fındıq, bir az yavaş ol. Gəl, birlikdə sayaq: bir qoz… iki qoz…

Fındıq: Bir… qoz… iki… qoz… Hm! Yavaş gedəndə qozlar düşmür!

Bu vaxt külək əsdi və bir qozu yuvarlayıb apardı. Qoz diyirləndi, diyirləndi… və yarpaqların arasında itdi.

Fındıq: Ay-ay-ay! Üçüncü qozum! Haradadır? Ağacın altında deyil, kolun dibində də deyil!

Leyla yarpaqları bir-bir qaldırdı. Tələsmədən, diqqətlə… və nəhayət, ən qırmızı yarpağın altında qozu tapdı.

Leyla: Tapdım! Budur sənin üçüncü qozun!

Fındıq: Bilirsən, mən hər payız qozlarımın bir neçəsini unuduram. Amma bu, pis deyil!

Leyla: Niyə pis deyil?

Fındıq: Çünki unutduğum qozlar yazda cücərir və onlardan palıd bitir! Bu meşədəki palıdların yarısını mən əkmişəm! Hi-hi!

Bu, doğrudan da belədir. Sincabların unutduğu qozlardan meşədə yeni ağaclar bitir.

Fındıq: Sən isə lap Bayquş nənə kimi səbirlisən! Onda bu qozu sənə verirəm.

Fındıq: Yazda onu torpağa ək. Ondan balaca bir palıd bitəcək. Palıd böyüyəndə də bu payızı xatırlayacaqsan.

Leyla qozu ovcunda sıxdı və gözlərini yumdu… Gözlərini açanda yenə öz otağında idi. Ovcunda isə həqiqi bir palıd qozu vardı.

Səhər Leyla gözlərini açanda pəncərədən ağ bir işıq gəlirdi. Meşəni ilk qar örtmüşdü.

Ağaclar ağ kürk geyinmişdi. Bobo yuvasında şirin-şirin yatırdı. Kirpi baba yarpaq yorğanının altında, Fındıq isə öz koğuşunda idi.

Leyla üç tikməsini götürdü və onlardan üç çanta tikdi. İlmə-ilmə, tələsmədən.

Göbələkli çantanı anasına bağışladı. Anası çantanı qucaqladı və dedi: «Bunda yağışın qoxusu var.»

Sincablı çantanı Bayquş nənəyə apardı.

Bayquş nənə: Hu-hu… Üç qaydanın hamısına əməl etmisən, balam. Tələsməmisən, xoş şeylər düşünmüsən, gözlərini də yummusan.

Leyla: Nənə, payız getdi, amma mən onu unutmadım. O, mənim ilmələrimdədir.

Bayquş nənə: Bəli, balam. Əllə, səbirlə tikilən hər şeydə bir ürək döyünür.

Sünbüllü çantanı isə Leyla özünə saxladı. Qışda payız üçün darıxanda barmağını ilmələrin üstündə gəzdirirdi. Və yenə yağışın qoxusunu, sünbüllərin mahnısını, Fındığın gülüşünü xatırlayırdı.

İndi gəl, sən də Leyla kimi ilmə-ilmə nəfəs al.

İynə yuxarı qalxır… burnundan nəfəs al… İynə aşağı enir… yavaşca nəfəs ver…

Bir daha… İynə yuxarı… nəfəs al… İynə aşağı… nəfəs ver…

Və sonuncu ilmə… nəfəs al… nəfəs ver… Afərin. Sən də Leyla kimi səbirlə, ilmə-ilmə nəfəs aldın.

Xatirələr itmir, balam. Biz onları ürəyimizdə saxlayırıq. Bəzən də əllərimizlə, ilmə-ilmə.

Sən bu payızdan… nəyi yadında saxlamaq istərdin? Gözlərini yum və onu düşün…

Bəlkə yağışın qoxusunu… bəlkə qızılı sünbülləri… bəlkə də kiçik bir palıd qozunu.

Gecən xeyrə qalsın.

Digər nağıllar: bütün video nağıllar · interaktiv nağıllar

yalnız bir uşaq üçün
04fərdi nağıl

Övladınız öz nağılının qəhrəmanı olsun

Adı, şəkli və sevdiyi şeylərlə yazılmış interaktiv 3D nağıl. Hər nağıl yalnız bir uşaq üçün hazırlanır.

  • Yalnız onun üçün yazılmış nağıl
  • Uşağa bənzəyən 3D personaj
  • Nağılı əvvəlcə siz oxuyub təsdiqləyirsiniz
  • Daimi şəxsi link, istənilən cihazda